Standregelsysteem en zonnepanelen op de wetenschappelijke Herschel en Planck satellieten gebouwd door Dutch Space B.V.
Leiden, 11 mei 2009
Donderdag 14 mei om 15.12 uur worden vanuit Kourou, Frans Guyana, twee wetenschappelijk satellieten, Herschel en Planck, tegelijk gelanceerd met de Europese Ariane 5 draagraket.
De besturingssystemen van beide satellieten zijn gebouwd door Dutch Space te Leiden, in samenwerking met het Spaanse bedrijf Sener. De besturingssystemen moeten niet alleen de satellieten heel nauwkeurig en stabiel hun metingen kunnen laten verrichten, maar ook - ingeval er iets mis gaat - autonoom de satellieten in een veilige stand brengen en daar houden totdat door ingrijpen vanaf het controlecentrum op aarde de fout is hersteld. Sensoren en actuatoren - onderdelen van het besturingssysteem - zijn van diverse leveranciers in Europa betrokken op Dutch Space specificatie. De gecompliceerde boordsoftware is van Deense makelij maar in detail door Dutch Space gespecificeerd.
Dutch Space heeft als onderdeel van de opdracht ook de test- en simulatiesystemen ontwikkeld die de satellieten op verschillende locaties hebben vergezeld voor steeds completere systeemtesten, voor zover die testen de besturingssystemen betroffen. De stapsgewijze testaanpak moest zo uitgebreid zijn om er zeker van te zijn dat er niets over het hoofd wordt gezien.
De zonnepanelen voor beide satellieten zijn eveneens ontworpen en gebouwd door Dutch Space in Leiden.
Het zonnepaneel van Herschel heeft een totale afmeting van maar liefst 4,5 bij 6,5 meter, weegt 150 kg en is beplakt met GalliumArsenide zonnecellen die samen ongeveer 1,5 kW vermogen leveren. Het paneel levert niet alleen het elektrische vermogen aan de satelliet, maar combineert die taak met twee andere ongewone functies. Het zonnepaneel vormt namelijk ook de structurele verbinding tussen twee ringen waaraan een tank met helium is opgehangen; het helium dient om de zeer gevoelige instrumenten te koelen. Het zonnepaneel fungeert verder nog als hitteschild om de heliumtank en de instrumenten te beschermen tegen het zonlicht.
Het zonnepaneel van de Planck satelliet is vast aan de onderkant van de satelliet gemonteerd. Net als bij Herschel dient het tevens als hitteschild om de temperatuur van de instrumenten en andere vitale delen van de satelliet op een aanvaardbaar niveau te houden. Het Planck zonnepaneel bestaat uit vijf elementen. In het midden bevindt zich een rond paneel dat opgehangen is aan de ring waarmee de satelliet bij lancering aan de Ariane 5 lanceerraket vastgekoppeld is. Aan de buitenkant van die ring zijn vier cirkelsegmenten bevestigd. Samen vormen deze vijf elementen een cirkelvormig zonnepaneel met een diameter van bijna 4,5 meter, zodat het paneel nog juist onder de neuskegel van de raket past. In zijn totale samenstelling weegt het hele zonnepaneel minder dan 43 kg. Het geleverde vermogen is 1,8 kW.
De satellieten zijn gebouwd in opdracht van de Europese ruimtevaartorganisatie ESA. De raket zal de satellieten in een ellipsvormige baan om de aarde brengen waarna ze op weg gaan naar het zogenaamde Lagrangepunt L2 om daar hun waarnemingen te gaan verrichten.
De Herschel satelliet zal met hoge nauwkeurigheid sterren, nevels en melkwegstelsels observeren in het infrarood golflengtegebied. Het HIFI instrument aan boord is onder leiding van het Nederlandse ruimteonderzoeksinstituut SRON gebouwd. Planck zal de variaties in de kosmische achtergrondstraling gaan meten. De instrumentatie aan boord van beide satellieten wordt tot op bijna het absolute nulpunt (273 graden Celsius onder nul) gekoeld om bij de metingen geen last te hebben van de eigen warmtestraling.
